Historia

Antoni Mateczny

Budowniczy, przedsiębiorca, radny miejski

Anton Matečny (1858-1934), Czech z pochodzenia, przybył do Podgórza obok Krakowa w latach 80. XIX wieku. Był to energiczny, pełny inicjatywy młody człowiek, który w dynamicznym rozwoju miasta widział szanse dla siebie. Jako specjalista budowlany, nadzorował prace przy budowie Kolei Monarchii Austro-Węgierskiej; odcinek Kraków-Żywiec, został oddany do użytku w grudniu 1884 roku. Po ślubie Anton wrócił do Podgórza. Wtedy też zmienił pisownię swojego imienia i nazwiska na Antoni Mateczny. Posiadając odpowiednie uprawnienia, szukał możliwości umocnienia swojej pozycji na miejscowym rynku budowlanym. W 1905 roku rozpoczął prowadzenie Zakładu Kąpielowego równocześnie prosperując jako przedsiębiorca i budowniczy. Antoni Mateczny był radnym miejskim, społecznikiem, aktywnie uczestniczącym w życiu swojego miasta, ale przede wszystkim jednym z pionierów polskiej balneologii – jak został określony przez prof. dr Ludomiła Korczyńskiego.

Zakład Kąpielowy Wody Siarczano-Solankowej

We wrześniu 1905 roku Antoni Mateczny otworzył Zakład Kąpielowy Wody Siarczano-Solankowej. Tak rozpoczyna się korzystanie z leczniczych właściwości źródeł w Podgórzu. Z czasem Zakład zyskał renomę wśród kuracjuszy i balneologów. Po śmierci A. Matecznego w 1934 roku prowadziła go jego córka. W 1939 roku Niemcy zajęli nieruchomość i zlikwidowali Zakład Uzdrowiskowy uruchamiając w jego pomieszczeniach zakład trykotarski. Przez dwa lata po zakończeniu wojny stacjonował w zakładzie batalion sanitarny Armii Czerwonej. Po wojnie spadkobiercy Antoniego Matecznego zostali wywłaszczeni, a zakład przeszedł na własność skarbu państwa. W 1954 roku w miejscu pierwszego ujęcia wody leczniczej zbudowano stację benzynową, a w pobliżu pętlę autobusową. W tym samym roku zakład przejęty został przez Centralny Zarząd Uzdrowisk i był administrowany przez Państwowe Uzdrowiska w Swoszowicach – Zdroju, następnie przez Państwowy Zakład Zespołu Uzdrowisk Krakowskich. Stacja benzynowa, która zagrażała źródłom została definitywnie zamknięta w 1984 roku. Rok wcześniej Zakład Matecznego z okalającym go parkiem został wpisany do rejestru zabytków. Po odzyskaniu nieruchomości przez spadkobierców Antoniego Matecznego, została ona sprzedana w 2003.

Duchowość

Antoni Mateczny był chrześcijaninem, który z ogromnym zaangażowaniem wspierał wszystkie inicjatywy związane z praktykami religijnymi. Można go dziś nazwać budowniczym podgórskich kościołów, ale także budowniczym kapliczek, które z własnej inicjatywy umieszczał w miejscach szczególnych jak na przykład na niewielkim cmentarzu cholerycznym przy ulicy Pychowickiej na Zakrzówku. Antoni Mateczny, będąc członkiem Rady Miejskiej uczestniczył w pracach Rady Chrześcijańskiej, która współpracowała z Komitetem Parafialnym.